Wat is een beekrand | Beekranden in de Voorkempen | Beheerovereenkomst

Wat is een beekrand?

Beekranden zijn 6 tot 12 meter brede grasstroken langs geklasseerde waterlopen in landbouwgebied die vrij zijn van bemesting en gewasbeschermingsmiddelen en met een uitgestelde maaidatum.

Waterkwaliteit
Door de aanleg van beekranden worden meerdere problemen tegelijk aangepakt. De waterkwaliteit verbetert door de verminderde afstroom van meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen. In deze bufferstroken kunnen planten zich volop ontwikkelen en dieren vinden er de nodige beschutting.

Fraai landschap
Waterlopen met beekranden vormen bovendien fraaie groene linten in het landschap. Tevens wordt rekening gehouden met praktische zaken zoals het onderhoud van de waterlopen en de bereikbaarheid van de percelen.

Vergoeding
Landbouwers kunnen voor het beheer van beekranden een beheerovereenkomst afsluiten, in ruil voor het naleven van bepaalde voorwaarden krijgen landbouwers een jaarlijkse vergoeding.

Inspiratie bij Watering de Dommelvallei

Het idee om aan beekranden te werken leeft al een tijdje bij Regionaal Landschap de Voorkempen en enkele partners. Om inspiratie op te doen werd met een groep geïnteresseerden een excursie georganiseerd naar de Dommelvallei.
Watering De Dommelvallei is sinds 2006 actief rond perceelsrandenbeheer. Het project ‘Beekrandenbeheer in het stroomgebied van de Dommel en de Warmbeek’ ontstond toen langs de Bollissenbeek samen met 9 landbouwers 5000 meter beekrand werd gerealiseerd. Dit pilootproject inspireerde andere geïnteresseerde landbouwers en waterbeheerders.
Met steun van Europese subsidies kon het project daardoor sterk uitgebreid worden. In de ruime omgeving werden intussen de voorbije jaren 32 km beekrand aangelegd.

Meer informatie over dit project vind je op de website www.beekranden.be. 

Beekranden in de Voorkempen

In het najaar van 2011 start Regionaal Landschap de Voorkempen een gelijkaardig project in de Voorkempen.
Binnen het project worden landbouwers aangesproken om op vrijwillige basis ruimte te voorzien om beekranden aan te leggen. De landbouwers worden daarbij geholpen om de nodige compensaties aan te vragen. We verlagen de drempel door de aanleg van de beekrand uit te voeren en hulp te bieden bij de administratie zoals de aanvraag voor de jaarlijkse vergoeding via een beheerovereenkomst. Samen met de landbouwer zoeken we naar oplossingen voor allerlei praktische problemen.

De doelstellingen van het project:
- verbetering van de waterkwaliteit
- bevordering van de biodiversiteit van de waterlopen en haar randen
- accentueren van de waterlopenstructuur in het landbouwlandschap
- sensibiliseren en betrekken van de landbouwers bij de aanleg en het beheer van beekranden

Waar?

Alle geklasseerde onbevaarbare waterlopen van 1ste, 2de en 3de categorie komen in aanmerking voor een beheerovereenkomst. De landbouwpercelen moeten wel geregistreerd zijn bij het Agentschap voor Landbouw en Visserij (ALV) en mogen niet in een natuur- of bosreservaat of een uitbreidingszone van een natuurreservaat liggen.

Hoe?

Met dit project proberen we landbouwers actief te betrekken bij de bescherming van aanpalende waterlopen. Het project ‘Beekrandenbeheer’ is een voorbeeld hoe agrariërs de handen in elkaar kunnen slaan om de kwaliteit van het oppervlaktewater te verbeteren en het waterbeheer te optimaliseren.
Het afsluiten van beheerovereenkomsten is bovendien vrijwillig. Het succes van het project hangt dus volledig af van de samenwerking met landbouwers. Dat is meteen ook de sterkte van het project. Samen met de landbouwers kunnen we op korte termijn veel realiseren in het veld. Op die manier brengen we lokaal en integraal waterbeleid in de praktijk.

Nadien?

Nadat Regionaal Landschap de Voorkempen samen met de betrokken landbouwers de beekranden heeft aangelegd kunnen de landbouwers in kwestie een beheersovereenkomst perceelsrandenbeheer voor vijf jaar afsluiten met de VLM en hier een vergoeding voor ontvangen. De vergoeding bedraagt momenteel 1.581 euro/ha. 

Meer info

Tim Geuvels
T 03 312 87 14
mail naar Tim

Wat is een Beheersovereenkomst?

Een beheerovereenkomst is een overeenkomst tussen de landbouwer en de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) waarbij de landbouwer zich vrijwillig engageert om bepaalde maatregelen te nemen die de kwaliteit van het milieu, de natuur of het landschap ten goede komen. Er bestaan verschillende soorten beheerovereenkomsten of zogenaamde beheerpakketten, zoals perceelsrandenbeheer, houtkanten en weidevogelbeheer.
De doelstelling van het beheerpakket perceelsrandenbeheer is het tot stand brengen van een bufferstrook tussen de weiden of akkers enerzijds en houtkanten, houtwallen, heggen, holle wegen,wegbermen en waterlopen anderzijds. Binnen het project ‘Beekrandenbeheer’ staan bufferstroken langs waterlopen centraal. Deze bufferstroken zijn 6 tot 12 meter brede grasstroken die vrij zijn van bemesting en gewasbeschermingsmiddelen en met een uitgestelde maaidatum.
Door de aanleg van beekranden worden meerdere problemen tegelijk aangepakt. De waterkwaliteit verbetert door de verminderde afstroom van meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen. In deze bufferstroken kunnen planten zich volop ontwikkelen en dieren vinden er de nodige beschutting. Waterlopen met beekranden vormen bovendien fraaie groene linten in het landschap. Tevens wordt rekening gehouden met praktische zaken zoals het onderhoud van de waterlopen en de bereikbaarheid van de percelen.

Een beheerovereenkomst vangt altijd aan op 1 januari. De aanvraag voor een beheerovereenkomst moet tenminste 3 maanden voor de start van de overeenkomst binnen zijn bij de provinciale afdeling van de Vlaamse Landmaatschappij, dit wil zeggen vóór 1 oktober.

Beheerpakket Perceelsrandenbeheer (Optie natuur)

• Leg een 6 tot 12 m brede grasstrook aan. De strook kan op volgende manieren tot stand komen:
  
  • Een bestaande grasstrook in stand houden
  • Vóór 1 mei van het eerste jaar van de beheerovereenkomst een strook inzaaien met een grasmengsel of een gras-kruidenmengsel
    (Opgelet: dit grasmengsel moet aan bepaalde voorwaarden voldoen!)
  • De vegetatie op de strook spontaan laten evolueren
• De strook moet over de volledige lengte steeds minstens 3 meter breed zijn, met een gemiddelde minimale breedte van 6 meter en een gemiddelde maximale breedte van 12 meter.
• Gebruik geen bestrijdingsmiddelen, behalve om pleksgewijs distels te bestrijden.
• Gebruik geen meststoffen of kalk, met inbegrip van bemesting door beweiding of slib afkomstig van rioolwaterzuiveringsinstallatie
• Bewerk de grond niet. Je moet de strook tijdens de duur van de beheerovereenkomst ononderbroken behouden.
• Gebruik de grasstrook niet als doorgang. Een zichtbare of blijvende insporing van de strook is dan ook niet toegelaten.
• Gebruik de beschermingsstrook niet als wendakker; activiteiten zoals het plaatsen van
  kratten en het opslaan van oogst zijn er evenmin toegestaan.
• Vanaf 15 juni mag u de beschermingsstrook maaien. Als u beslist de beschermingsstrook te maaien, voer dan na elke maaibeurt het maaisel binnen de 15 dagen af.
• Voer geen cultuurtechnische maatregelen uit die de plantengroei wijzigen.
• Als u de beschermingsstrook aanlegt langs een waterloop, dan mag het ruimingsslib op de
  strook worden aangebracht. Raakt de beschermingsstrook hierdoor beschadigd, dan moet u de strook nadien herstellen.

Meer info: http://www.vlm.be/